
Frituurbrand blussen: deksel erop, vuur uit en nooit water
Een pan met olie die vlam vat, gebeurt sneller dan u denkt. In een kantine, een horecakeuken of thuis moet u dan binnen een paar seconden beslissen wat u doet.
Een frituurbrand is een brand in hete olie of vet, bijvoorbeeld in een frituurpan, wok of koekenpan. Bij frituurbrand blussen zet u het vuur uit en haalt u de zuurstof weg met een deksel. Water gebruikt u nooit, want dat maakt de brand in een tel veel groter.
Op deze pagina leest u welke stappen u zet, welk blusmiddel past en wat u doet als iemand zich brandt aan heet vet.
Hoe blust u een frituurbrand?
U blust een frituurbrand door de warmtebron uit te zetten en de pan af te dekken. Zonder zuurstof dooft het vuur. Daarna laat u de pan afgedekt staan tot hij helemaal is afgekoeld. Brandweer Nederland adviseert deze volgorde:
- Blijf rustig en waarschuw de mensen om u heen.
- Zet het fornuis, de gaspit of de frituurpan uit.
- Pak een passend deksel, een bakplaat of een stevig dienblad.
- Houd het afdekmiddel als schild voor u. Zet eerst de rand op de pan en schuif het dan over de vlammen.
- Bescherm uw handen met ovenwanten als daar tijd voor is.
- Zet de afzuigkap uit.
- Laat de pan afgedekt staan tot hij volledig is afgekoeld.
Til het deksel niet op om te kijken. Er komt dan zuurstof bij het hete vet en de vlam kan opnieuw ontbranden. Volgens de brandweer kan het afkoelen enkele minuten tot langer duren.
Deze stappen horen bij de basis van elke bedrijfshulpverlener. U oefent ze onder begeleiding in de BHV-opleiding.
Waarom mag u een frituurbrand niet met water blussen?
Water in brandend vet veroorzaakt een steekvlam. Het water komt in de hete olie terecht en kookt direct. De stoom slingert kleine druppels olie de lucht in. Dat mengsel is zeer brandbaar en ontvlamt in één keer.
Brandweer Nederland noemt dat effect explosief. Om dezelfde reden gebruikt u geen natte doek en geen gewone schuimblusser. Schuim bevat water, dus ook dan kan stoom ontstaan.
Draag de pan ook niet naar buiten of naar de gootsteen. U kunt struikelen en brandend vet kan over de rand klotsen. Dat geeft ernstige brandwonden.
Hoe ontstaat een vlam in de pan?
Een vlam in de pan ontstaat als olie of vet te heet wordt of overkookt. Kookt hete olie over de rand, dan kan die vlam vatten aan het vuur onder de pan. Olie kan ook vanzelf ontbranden, zonder open vuur.
Brandweer Nederland noemt een zelfontbrandingstemperatuur van ongeveer 315 °C. Dat geldt voor elke pan met olie, dus ook voor een koekenpan of wok. Laat een pan met olie daarom nooit onbeheerd op het vuur staan.
Welk blusmiddel gebruikt u bij een frituurbrand?
Bij een frituurbrand gebruikt u een deksel of een vetblusser. Andere blusmiddelen maken de brand groter of zijn er niet voor bedoeld. De tabel laat zien wat wel en niet werkt.
| Blusmiddel | Geschikt bij een frituurbrand? | Toelichting |
|---|---|---|
| Deksel, bakplaat of dienblad | Ja | Sluit de zuurstof af; laat het erop tot de pan is afgekoeld |
| Vetblusser (brandklasse F) | Ja | Het blusmiddel mengt met het vet en maakt het onbrandbaar |
| Water of een natte doek | Nee | Veroorzaakt een steekvlam door stoom |
| Schuimblusser zonder F op het etiket | Nee | Het schuim bevat water |
| Blusdeken | Niet aan te raden | Niet elke deken is geschikt voor olie en vet; een ongeschikte deken kan zelf vlam vatten |
| CO2-blusser | Nee | Niet bedoeld voor brandend vet in de keuken |
Vetblussers staan vooral in professionele keukens, schrijft Brandweer Nederland. U herkent ze aan de letter F op het etiket. Hangt er geen vetblusser, dan is het deksel uw blusmiddel.
Wat is brandklasse F?
Brandklasse F is de klasse voor branden in plantaardige en dierlijke oliën en vetten in kooktoestellen. Een vetblusser met het F-pictogram is voor deze branden gemaakt. Op het etiket van elke brandblusser staat voor welke klassen hij geschikt is.
De indeling komt uit de Europese norm EN 2. Een overzicht van de vijf brandklassen met de passende blusmiddelen vindt u op een aparte pagina.
Hoe voorkomt u een frituurbrand op het werk?
U voorkomt een frituurbrand met een frituurpan met thermostaat, schoon vet en een deksel binnen handbereik. Zo raakt de olie niet oververhit en kunt u een vlam direct smoren. Brandweer Nederland noemt deze maatregelen voor elke keuken.
- Gebruik een elektrische frituurpan met thermostaat. Die beschermt tegen oververhitting.
- Vul de pan niet te vol, zodat de olie niet overkookt.
- Gebruik altijd schoon vet.
- Leg het passende deksel klaar naast de pan.
- Laat een pan met olie nooit onbeheerd op het vuur staan.
- Hang een vetblusser bij de deur van de keuken, niet boven of naast het fornuis.
In een bedrijfskeuken of kantine hoort de keuken ook in de risico-inventarisatie. Welke blusmiddelen u nodig heeft, hangt af van wat er in de ruimte gebeurt.
Wat doet u bij brandwonden door heet vet?
Bij een brandwond door heet vet koelt u de wond direct met lauw, stromend water. Het Oranje Kruis adviseert 10 minuten te koelen. Koel alleen de wond en niet het hele lichaam, zodat het slachtoffer niet onderkoelt. Dit water is voor de wond, nooit voor de pan.
- Haal kleding en sieraden weg die in de weg zitten. Knip vastgesmolten stof eromheen weg en trek die niet los.
- Koel de wond 10 minuten met lauw, stromend water.
- Raak de wond niet aan en laat blaren heel.
- Dek de wond af met plastic keukenfolie, steriel niet-klevend verband of een schone doek.
Bel 112 bij grote brandwonden met blaren, een zwarte of grauwwitte huid, of als iemand rook heeft ingeademd. Bel bij een kleine brandwond met blaren de huisarts of de huisartsenpost.
Twijfelt u over kleding die aan de huid vastzit, lees dan meer over kleding verwijderen bij brandwonden.
Wanneer stopt u met blussen bij een frituurbrand?
U stopt met blussen als u de pan niet veilig kunt afdekken of als de brand zich uitbreidt. Verlaat dan de ruimte. Sluit de deur achter u en bel 112.
Staan de afzuigkap of de wand al in brand, dan is het geen pan meer die u kunt afdekken. Alarmeer uw collega’s en start de ontruiming. Wat u aan de telefoon zegt, leest u op de pagina over wanneer u 112 belt.
Algemene regels voor elke beginnende brand, zoals blussen met uw rug naar de uitgang, vindt u bij brand blussen als BHV’er.
Waar oefent u met het blussen van een vetbrand?
Een vetbrand blussen leert u het best door het onder begeleiding te doen. Bij een echte brand heeft u weinig tijd om na te denken. Een BHV’er moet een beginnende brand kunnen bestrijden, zoals een vloeistofbrand, een elektrische brand of een vetbrand.
Wilt u dat ook medewerkers zonder BHV-taak leren omgaan met blusmiddelen, dan is een training kleine blusmiddelen een optie. Daarin oefenen deelnemers onder begeleiding met verschillende blusmiddelen.
Veelgestelde vragen
Nee, water in brandend vet veroorzaakt een steekvlam. Het water kookt direct en de stoom slingert brandende olie de lucht in. Zet het vuur uit en dek de pan af met een deksel.
Laat het deksel op de pan tot het vet volledig is afgekoeld. Volgens Brandweer Nederland kan dat enkele minuten tot langer duren. Tilt u het deksel eerder op, dan kan de vlam opnieuw ontbranden.
Brandweer Nederland raadt een blusdeken af bij een vlam in de pan. Niet elke deken is geschikt voor olie- en vetbranden, en een ongeschikte deken kan zelf vlam vatten. Een deksel, bakplaat of dienblad werkt beter.
Een vetblusser is een brandblusser voor brandklasse F: branden in olie en vet in kooktoestellen. Het blusmiddel mengt met het vet en maakt het onbrandbaar. U vindt hem vooral in professionele keukens.
Nee, laat een brandende pan altijd staan. U kunt struikelen en brandend vet kan over de rand klotsen, met ernstige brandwonden als gevolg. Zet het vuur uit en dek de pan ter plekke af.