Ontruimingsplan voorbeeld: zo ziet een compleet plan eruit

Een ontruimingsplan is het document waarin staat hoe iedereen een gebouw snel en veilig verlaat bij brand of een andere noodsituatie. Het beschrijft wie alarm slaat, wie ontruimt, welke vluchtroutes gelden en waar iedereen verzamelt. Op deze pagina vindt u een ontruimingsplan voorbeeld met de vaste hoofdstukken en een ingevuld fragment.

Veel voorbeelden die online rondgaan zijn oude pdf’s. Ze verwijzen nog naar het Bouwbesluit 2012, dat op 1 januari 2024 is opgevolgd door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Gebruikt u zo’n sjabloon, controleer dan altijd of de verwijzingen nog kloppen.

Wat staat er in een ontruimingsplan?

Een ontruimingsplan bevat gegevens over het gebouw, de alarmering, de ontruimingsorganisatie, de taken per rol, de vluchtroutes en de plattegronden. De norm NEN 8112:2017 geeft daarvoor een vaste indeling die hulpdiensten herkennen. Die indeling is een leidraad; u stemt de inhoud af op uw eigen pand en bezetting.

Hoofdstuk	Wat erin staat
1. Inleiding en verantwoording	Doel van het plan, voor welk gebouw het geldt, wie het beheert en de versiedatum
2. Gebouw- en organisatiegegevens	Adres, gebruik van het pand, aantal bouwlagen, bezetting per dagdeel en aanwezige installaties
3. Situatietekening	Ligging van het pand, toegangswegen, opstelplaatsen voor hulpdiensten en de verzamelplaats
4. Alarmeringsprocedure	Hoe een melding binnenkomt, wie 112 belt en wie de hulpdiensten opvangt
5. Ontruimingsorganisatie	De rollen: hoofd BHV of ontruimingsleider, ploegleiders, BHV’ers en receptie
6. Wijze van ontruiming	Volgorde van ontruimen, horizontaal of verticaal, hulp aan minder zelfredzamen en bezoekers
7. Taken per functie	Instructies voor BHV’ers, medewerkers, receptie en directie, vaak als instructiekaart
8. Ontruimingsplattegronden	Per verdieping de vluchtroutes, nooduitgangen, blusmiddelen en de plek waar de lezer staat
9. Oefenen en logboek	Oefenschema, verslagen van oefeningen en een overzicht van wijzigingen

Wilt u weten hoe Preventief een plan voor uw pand opstelt, lees dan meer over een ontruimingsplan op maat. Daar staat ook hoe het bezoek op locatie verloopt.

Hoe ziet een ingevulde alarmeringsprocedure eruit?

Een alarmeringsprocedure beschrijft in vaste volgorde wat er gebeurt vanaf het moment dat iemand een brand ontdekt. Het voorbeeld hieronder hoort bij een fictief kantoorpand met een receptie en een ploegleider BHV. Pas de rollen en middelen aan op uw eigen situatie.

1. Wie een brand of rook ontdekt, slaat alarm met de dichtstbijzijnde handbrandmelder of meldt het direct bij de receptie.
2. De receptie belt 112 en waarschuwt de ploegleider BHV.
3. De ploegleider beoordeelt de situatie en geeft opdracht tot ontruiming.
4. De BHV’ers controleren hun gebied, sluiten deuren en begeleiden iedereen via de vluchtroutes naar buiten.
5. Op de verzamelplaats controleert de ploegleider met de aanwezigheidslijst of iedereen er is.
6. Een aangewezen BHV’er vangt de brandweer op bij de hoofdingang en meldt waar de brand is en of er iemand vermist wordt.

Schrijf elke stap zo kort dat iemand hem onder druk kan volgen. Zet bij elke stap wie hem uitvoert en wie de vervanger is bij afwezigheid.

Wanneer is een ontruimingsplan verplicht?

Een ontruimingsplan is verplicht in een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie. Dat staat in artikel 6.20 lid 3 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Of uw gebouw een brandmeldinstallatie moet hebben, hangt af van het gebruik en de omvang van het pand.

Daarnaast verplicht artikel 15 van de Arbowet elke werkgever om bedrijfshulpverlening te regelen. Daar hoort het alarmeren en evacueren van iedereen in het gebouw bij. Een ontruimingsplan is de gangbare manier om vast te leggen hoe u dat doet. Meer hierover leest u in is een ontruimingsplan of ontruimingsplattegrond wettelijk verplicht.

Wat is het verschil tussen een ontruimingsplan, een BHV-plan en een bedrijfsnoodplan?

Het ontruimingsplan gaat alleen over het veilig verlaten van het gebouw. Het BHV-plan beschrijft de hele bedrijfshulpverlening en het bedrijfsnoodplan behandelt alle noodsituaties. De drie documenten vullen elkaar aan.

Document	Waar het over gaat	Voor wie
Ontruimingsplan	Alarmering, ontruimingsorganisatie, vluchtroutes, verzamelplaats en plattegronden	Iedereen in het pand
BHV-plan	Mensen, middelen, taken en oefeningen van de BHV-organisatie	Werkgever en BHV-organisatie
Bedrijfsnoodplan	Handelen bij uiteenlopende noodsituaties, van brand tot een ongeval met gevaarlijke stoffen	Directie en BHV-organisatie

Een uitgewerkt voorbeeld van het tweede document vindt u bij BHV-plan voorbeeld. Het ontruimingsplan hoort daar als bijlage in.

Hoe stelt u een ontruimingsplan op?

U stelt een ontruimingsplan op door eerst de risico’s en het gebouw in kaart te brengen en daarna rollen, routes en procedures vast te leggen. Toets het plan vervolgens met een oefening. Deze volgorde werkt in de praktijk:

1. Breng de risico’s in kaart met uw Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E).
2. Verzamel de gebouwgegevens en de bezetting per dagdeel.
3. Leg de ontruimingsorganisatie vast: wie heeft welke rol, en wie vervangt wie.
4. Teken vluchtroutes, nooduitgangen en de verzamelplaats op de plattegronden.
5. Schrijf per rol een korte instructie.
6. Oefen het plan en verwerk de uitkomsten van de evaluatie.
7. Wijs een beheerder aan die het plan bijhoudt bij elke wijziging.

Hoe u zo’n oefening voorbereidt en evalueert, staat in de checklist ontruimingsoefening.

Is een voorbeeld genoeg, of laat u het plan op maat maken?

Een voorbeeld laat zien welke hoofdstukken nodig zijn, maar vervangt geen plan dat past bij uw gebouw. Routes, bezetting en de samenstelling van de BHV-organisatie verschillen per pand. Een plan dat daar niet op aansluit, werkt niet op het moment dat het nodig is.

Preventief stelt ontruimingsplannen op volgens NEN 8112, na een bezoek op locatie. U ontvangt een digitale versie, zodat u het plan zelf kunt bijhouden. Daarnaast verzorgt Preventief de bijbehorende ontruimingsplattegronden.