Veilig werken met machines

Veilig werken met machines begint bij drie dingen: een veilige machine, heldere werkafspraken en een medewerker die weet hoe hij de machine bedient. Als werkgever bent u voor alle drie verantwoordelijk. Bij machines met een verhoogd risico, zoals een heftruck of hoogwerker, moet de bediener aantoonbaar deskundig zijn. Hieronder leest u wat de regels vragen en welke training bij welke machine past.

Wat zegt de wet over werken met machines?

De Arbowet verplicht u om te zorgen voor veilig en gezond werk. Voor machines en ander gereedschap werkt het Arbobesluit dit verder uit, in hoofdstuk 7 over arbeidsmiddelen.

Daarin staan drie hoofdlijnen:

• de machine is geschikt voor het werk en blijft veilig door onderhoud en keuring;
• medewerkers krijgen voorlichting en instructie over het veilige gebruik;
• machines met specifieke risico’s worden alleen bediend door medewerkers die daarvoor deskundig zijn.

Welke risico’s in uw bedrijf spelen, legt u vast in uw Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E). De maatregelen die daaruit volgen, komen in het plan van aanpak.

De grootste risico’s bij machines

Een ongeval met een machine heeft zelden één oorzaak. Meestal vallen een technisch probleem, een onduidelijke werkwijze en haast samen.

Deze risico’s komen het vaakst terug:

• beknelling, bijvoorbeeld tussen bewegende delen of tussen een voertuig en een stellage;
• aanrijding van voetgangers door een heftruck of shovel;
• vallende lasten bij hijsen en stapelen;
• vallen van hoogte, bijvoorbeeld vanaf een hoogwerker of verreiker;
• kantelen van een machine op een ongelijke of te zachte ondergrond.

Onderhoud, schoonmaak en storingen verdienen extra aandacht. Juist op die momenten staat een beveiliging vaak open of is een machine niet helemaal uitgeschakeld.

Maatregelen voor veilig werken met machines

Maatregelen tegen deze risico’s vallen in drie groepen. Begin altijd bij de bron en kijk pas daarna naar gedrag.

Soort maatregel	Voorbeelden
Technisch	Afscherming van bewegende delen, noodstop, keuring en onderhoud
Organisatorisch	Vaste looproutes, werkinstructies, afspraken over onderhoud en storingen
Gedrag	Opleiding, instructie op de werkplek, aanspreken op onveilig gedrag

Een training hoort bij de laatste groep. Die werkt het best als de techniek en de werkafspraken al op orde zijn.

Welke training hoort bij welke machine?

Preventief verzorgt trainingen voor machines die veel worden gebruikt op bouwplaatsen, in magazijnen en in de logistiek. Trainingen zijn ook in-company mogelijk.

Machine of werk	Training
Heftruck	Heftruck in-company
Hoogwerker	Veilig werken met de hoogwerker
Verreiker	Veilig werken met de verreiker
Hijsen met een kraan	TCVT Hijsbewijs in-company
Shovel	Shovel opleiding
Lasten verplaatsen	Veilig verplaatsen van lasten

VCA als basis

Wie op een bouwplaats of in de industrie met machines werkt, heeft vaak ook een VCA-diploma nodig. In de VCA Basis cursus leert uw medewerker de algemene veiligheidsregels op de werkvloer.

Een machinetraining gaat daarna een stap verder. De medewerker oefent met de machine zelf en leert de risico’s die bij dat ene arbeidsmiddel horen.

Training op uw eigen locatie

Een training op uw eigen terrein heeft een groot voordeel. Uw medewerkers oefenen met de machines die ze elke dag gebruiken, in de omgeving waar ze werken.

Zo komen ook de knelpunten van uw eigen locatie aan bod, zoals smalle gangpaden of een drukke laadkuil. Meer over de mogelijkheden leest u bij in-company trainingen.

Waarom uw machinetraining bij Preventief?

• Ruime ervaring in veiligheidstrainingen
• Vakbekwame docenten voor machinebediening
• Veel praktijk, met de machine zelf
• Flexibele planning, ook op uw eigen locatie