Vluchtplan maken: zo stelt u het stap voor stap op
Een vluchtplan is een plattegrond met afspraken die laat zien hoe iedereen een gebouw veilig verlaat bij brand of een andere noodsituatie. Een vluchtplan maken begint bij de tekening van het gebouw. Het is pas klaar als iedereen de route kent en die heeft geoefend. Dat geldt voor een bedrijfspand en net zo goed voor uw eigen woning.
Vaak hangt er wel een tekening aan de muur, maar weet niemand precies wie wat doet. Op deze pagina leest u in zeven stappen hoe u een vluchtplan maakt, wat erop moet staan en hoe u het actueel houdt.
Wat is een vluchtplan?
Een vluchtplan is een overzicht van de vluchtroutes, nooduitgangen en verzamelplaats van een gebouw, aangevuld met afspraken over wie wat doet. In een bedrijf heet de tekening meestal ontruimingsplattegrond. De afspraken staan dan in het ontruimingsplan.
Voor een woning volstaat meestal een eenvoudige schets met een paar heldere afspraken. Welke eisen voor een bedrijfstekening gelden, leest u bij de eisen aan een ontruimingsplattegrond.
Vluchtplan maken in zeven stappen
Een vluchtplan maakt u in zeven stappen, van plattegrond tot oefening. De volgorde is voor een bedrijf en een woning gelijk. Alleen de uitwerking verschilt.
- Pak een actuele plattegrond van het gebouw of teken zelf een overzicht per verdieping.
- Markeer alle uitgangen, ook nooduitgangen en in een woning de ramen die als uitweg kunnen dienen.
- Kies per ruimte de snelste veilige route naar buiten en een tweede route voor als de eerste geblokkeerd is.
- Spreek een verzamelplaats buiten af, op veilige afstand van het gebouw.
- Verdeel de taken: wie alarmeert, wie helpt mensen die niet zelfstandig weg kunnen en wie controleert of iedereen buiten is.
- Teken de veiligheidsvoorzieningen in, zoals blusmiddelen, handbrandmelders en de EHBO-koffer.
- Oefen het plan en pas het aan op basis van wat u tijdens de oefening ziet.
Hang het vluchtplan op plekken waar mensen een keuze maken over hun route, zoals bij trappenhuizen en uitgangen. Thuis is een vaste plek bij de voordeur handig.
Wat moet er op een vluchtplan staan?
Op een vluchtplan staan de vluchtroutes, de uitgangen, de verzamelplaats en de veiligheidsvoorzieningen. Voor een bedrijf komen daar de aanduiding van de eigen positie, een legenda en de datum van de laatste wijziging bij. De tabel laat zien wat er in een bedrijf en in een woning op hoort.
| Onderdeel | In een bedrijf | In een woning |
|---|---|---|
| Aanduiding ‘u bent hier’ | Op elke plattegrond | Niet nodig |
| Vluchtroutes | In groen, met de looprichting | Eerste en tweede route |
| Uitgangen | Alle nooduitgangen | Deuren en bruikbare ramen |
| Verzamelplaats | Ja | Ja, een vaste plek buiten |
| Blusmiddelen en melders | Handbrandmelders, blussers en brandslanghaspels | Rookmelders en eventuele blusmiddelen |
| EHBO-middelen | EHBO-koffer en AED | Verbandtrommel |
| Taakverdeling | In het ontruimingsplan | Afspraken met huisgenoten |
| Legenda en datum | Ja | Niet nodig |
Welke normen gelden voor een vluchtplan in een bedrijf?
Voor een vluchtplan in een bedrijf gebruikt u in Nederland meestal NEN 1414 voor de plattegrond en NEN-EN-ISO 7010 voor de symbolen. Volgt u die normen, dan herkennen medewerkers en hulpdiensten de tekening direct. Of een norm voor uw gebouw verplicht is, hangt af van uw vergunning en andere eisen.
Wat de plattegrondnorm precies regelt en welke versie geldt, leest u bij NEN 1414. Voor het ontruimingsplan waar het vluchtplan bij hoort, biedt de richtlijn NEN 8112 een vaste opbouw.
Is een vluchtplan verplicht?
Een vluchtplan is voor een bedrijf verplicht zodra het gebouw een ontruimingsplan moet hebben, want de plattegronden horen daarbij. Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) is dat het geval bij een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie. Daarnaast vraagt artikel 15 van de Arbowet dat de bedrijfshulpverlening (BHV) iedereen kan alarmeren en evacueren.
Voor een woning is een vluchtplan niet verplicht. Het helpt wel om bij brand snel en zonder twijfel naar buiten te gaan. Juist thuis, waar ’s nachts iedereen slaapt, scheelt een vaste afspraak veel tijd.
Hoe oefent u een vluchtplan?
U oefent een vluchtplan door de route echt te lopen, met het alarm als startsein. Kijk daarbij of iedereen de route kent, of de uitgangen vrij zijn en of de verzamelplaats werkt. Leg vast wat opvalt en pas het plan daarop aan.
In een bedrijf doet u dat met een ontruimingsoefening. De checklist ontruimingsoefening helpt om de voorbereiding en de evaluatie compleet te maken. Thuis loopt u de route samen met uw huisgenoten, ook een keer met het licht uit.
Hoe houdt u een vluchtplan actueel?
U houdt een vluchtplan actueel door het te controleren na elke verbouwing, verplaatsing van voorzieningen of verandering in de bezetting. Wijs in een bedrijf één persoon aan die dat bijhoudt. Een plan met verouderde routes stuurt mensen in een noodsituatie de verkeerde kant op.
Laat u de tekeningen liever maken, dan verzorgt Preventief ontruimingsplattegronden op maat. Die sluiten aan op uw gebouw en uw ontruimingsplan.
Veelgestelde vragen
Een vluchtplan is de tekening met routes en uitgangen, een ontruimingsplan is het document met alle afspraken voor een ontruiming. Het vluchtplan hoort als bijlage bij het ontruimingsplan. In het plan staan ook de alarmering en de taken van de BHV’ers.
Ja, u mag zelf een vluchtplan maken. Voor een woning is een eenvoudige schets genoeg. Voor een bedrijf gebruikt u een actuele bouwtekening, de juiste symbolen en een legenda, zodat de tekening aansluit op de normen.
Een goed vluchtplan geeft per ruimte twee routes aan: de snelste route en een tweede voor als de eerste geblokkeerd is. Is er maar één uitweg, spreek dan af in welke ruimte u op hulp wacht. Kies bij voorkeur een ruimte aan de straatkant.
U hangt een vluchtplan op bij trappenhuizen, liften, de hoofdingang en kruisingen van gangen. Hang het op ooghoogte en gedraaid in de kijkrichting. Thuis hangt het plan op een vaste plek die iedereen kent, bijvoorbeeld bij de voordeur.
Als het brandalarm afgaat, verlaat u het gebouw direct via de dichtstbijzijnde veilige route en gaat u naar de verzamelplaats. Volg de aanwijzingen van de BHV’ers en gebruik de lift niet. Ga pas weer naar binnen als de brandweer of de BHV zegt dat het veilig is.